Verimli soru çözme: çok soru değil, doğru soru

"Günde kaç soru çözmeliyim?" sorusu, sınav hazırlığının en çok sorulan ve en yanıltıcı sorusudur. Çünkü sayı tek başına hiçbir şey söylemez. Bildiği soru tipinden 100 tane çözen öğrenci kendini iyi hisseder ama yerinde sayar; doğru seçilmiş 30 soruyla çalışan öğrenci her gün biraz daha güçlenir. Fark, sorunun sayısında değil seçiminde ve sonrasında yapılanlardadır.

Konfor alanı tuzağı

Zihin, çözebildiği soruları sever. Bu yüzden kendi haline bırakılan soru pratiği, kendiliğinden kolay sorulara kayar. Oysa net kazandıran şey tam tersidir: yapamadığınız soru tipiyle yüzleşmek. Pratik bir kural olarak oturumlarınızı üçe bölün: üçte biri güveni koruyan bildik sorular, üçte biri yeni öğrenilen konu, üçte biri sizi zorlayan tipler. Hepsi kolay geçtiyse o oturumdan yeni bir şey öğrenmediniz demektir.

Süresiz çözülen soru, yarım sorudur

Sınavın yarısı bilgi, yarısı zaman yönetimidir. Evde süresiz çözülen soru bu ikinci yarıyı hiç çalıştırmaz. Her oturumda en azından bir blok soruyu süre tutarak çözün: LGS ve TYT ayarında soru başına ortalama bir-bir buçuk dakika hedefleyin. Süre dolduğunda işaretleyip geçmek de bir beceridir ve evde öğrenilmezse sınavda öğrenilmez.

Asıl çalışma, soru bittikten sonra başlar

Çoğu öğrenci soruyu çözer, cevap anahtarına bakar, "doğruymuş" ya da "yanlışmış" der ve geçer. Verimin anahtarı tam burada kaybolur. Her yanlış ve her şans eseri doğru için üç soru sorun:

1. Neden yanlış yaptım? Bilgi eksiği mi, dikkat mi, süre mi, yorum mu?
2. Doğru çözüm hangi fikirle başlıyor? Çözümü okumak yetmez; kapatıp kendi başınıza yeniden çözün.
3. Bu soru hangi konunun habercisi? Aynı konudan üç yanlış, o konunun eksik konu listesine gireceği anlamına gelir.

Bu üç sorunun yazılı hali, hata defteridir. Hata defteri tutan bir öğrencinin her denemesi, bir sonraki çalışma haftasının planını kendiliğinden üretir.

Çözüme bakmanın doğru zamanı

Soruya takılınca hemen çözüme bakmak, kası çalıştırmadan ağırlığı bırakmaya benzer. Kendinize bir kural koyun: en az üç-dört dakika gerçek bir deneme yapmadan çözüm okunmaz. O birkaç dakikalık zorlanma, çözümü okuduğunuzda "tabii ya!" etkisini yaratan şeydir ve kalıcılığı asıl sağlayan da odur. Hiç uğraşmadan okunan çözüm, ertesi gün hatırlanmaz.

Haftalık döngü

Verimli soru pratiği tek günlük değil, haftalık bir döngüdür: hafta içi konu bazlı karışık sorular, hafta sonu süreli bir deneme ya da branş denemesi, pazar akşamı hata defterinin üzerinden geçip yeni haftanın zayıf konu listesini çıkarmak. Birebir derslerde bu döngüyü öğrenciyle birlikte kurar, her hafta hata defteri üzerinden ilerleriz; çünkü soru sayısı değil, sorudan öğrenilen şey net kazandırır.